ali orsorluoğlu: Mayıs 2015

31.5.15

Skaler ve Vektörel Büyüklükler

Fizikte ölçümü yapılan başlıca iki büyüklük vardır.

1-) Skaler büyüklükler: Sayı ve birim kullanılarak belirtilebilen büyüklüklere skaler büyüklük denir. Örneğin 2 kg, 20 m, 13 sa gibi büyüklükler skaler büyüklüklerdir.

İş, güç, enerji, elektrik yükü, elektriksel potansiyel, elektriksel potansiyel enerji, zaman, ısı, sıcaklık, kütle, hacim,yol, sürat, basınç vb fiziksel büyüklüklerin yönü ve doğrultusu yoktur.
Bu sayısal değeri ile birimi verildiği zaman büyüklük hakkında yeterli bilgiye sahip oluruz. Bu tur büyüklükler skaler büyüklüklerdir.

2-)Vektorel büyüklükler: Büyüklüğü, başlangıç noktası, yönü ve doğrultusu olan büyüklüklere vektörel büyüklük denir.

Vektörün başlangıç noktası
Vektörün bitiş noktası
Vektörün büyüklüğü
vektörün yönünü
Vektörün doğrultusu vardır

Yön belirtmek için kullanılan yönlü doğru parçalarına vektör denir. Ağırlık, hız, kuvvet, ivme, yer değiştirme, konum, Akım, Elektrik alan, momentum , moment(tork) gibi fiziksel büyüklükler vektörel büyüklüklerdir.

Temel Büyüklüklerin Ölçülmesi

a-) Kütlenin Ölçülmesi-Kütle ne ile ölçülür

Bir maddenin kütlesi eşit kollu terazi ile ölçülür. Kütle

b-) Uzunluğun Ölçülmesi-Uzunluk ne ile ölçülür

Çeşitli şekillerdeki veya boydaki cisimlerin uzunluklarını ölçmek için değişik şekillerde ölçüm araçları yapılmıştır. Şekli
düz bir cismin uzunluğunu ölçmek için tahtadan yapılmış metreler kullanılırken şekli düzgün olmayan cisimlerin uzunluğunu ölçmek için genellikle terzilerin kullandığı mezura lar kullanılır. Küçük bir kalınlığı ölçmek için, örneğin çay bardağının camının kalınlığını ölçmek için ise kumpas kullanılır.

Devamı için TIKLA»

Temel Ve Türetilmis Büyüklükler

Temel büyüklükler: Başka birimlere gerek duyulmadan ifade edilebilen birimlerdir.

Fizikte 7 tane Temel büyüklük vardır bunlar ; kütle, uzunluk, zaman, akım şiddeti ve sıcaklık,ışık şiddeti ve madde miktarıdır.

Türetilmiş büyüklükler: Başka büyüklükler yardımıyla ifade edilen büyüklüklere türetilmiş büyüklükler denir.
Türetilmiş büyüklükler; kuvvet, ivme, hız, direnç, enerji vb.

Ölçme, Ölçmede Hata

Ölçme Nedir : Bilinmeyen bir büyüklüğün ölme aleti kullanarak veya bilinenle karşılaştırılarak bulunmasına ölçme ve ölçüm denir.

Fiziksel bir büyüklük ölçülürken iki yöntem kullanılır. Bunlar;

1. Doğrudan ölçme: Ölçülecek cismin aynı türden bilinen bir büyüklükle karşılaştırılması.

2. Dolaylı ölçme: Doğrudan ölçülemeyen bir büyüklüğün bir araç yardımıyla veya hesaplama yöntemiyle ölçümünün yapılması.

Dolaylı ölçme iki şekilde yapılır.
a. Göstergeyle ölçme
b. Türetilmiş ölçme

Ölçme bilimin temel bir parçasıdır. Fiziksel bir büyüklüğün tanımlanması için nitel ve nicel gözlemler ile deneyler yapılır.Gözlemler ve deneyler sonucunda elde edilen değerlerle matematiksel yöntemler kullanılarak fiziksel büyüklükler tanımlanır. Tanımlanan bu büyüklerin bir sayısal değeri vardır. Ancak bulunan bu değerler sadece 1, 2, 3 gibi rakamlarla ifade edildiğinde bu değerlerin ne anlama geldiği, hangi fiziksel büyüklüğü tanımlamak için yapıldığı belirli olmaz.

Yapılan ölçümün hangi fiziksel büyüklüğe ait olduğunu belli etmek ve rakamların anlam kazanması için rakamların sonuna kilogram, metre, volt, saniye, amper gibi ilaveler yapılır. Yapılan bu ilavelere birim denir.

Sayılar ve birimler ölçüm yapmak için kullanılır. Fiziksel bir büyüklüğü ölçebilmek için büyüklük kendi cinsinden birimle karşılaştırılır. Yeryüzündeki tüm bilim insanlarının birbirlerinin ölçümlerini anlayabilmeleri için ortak, herkesçe kabul edilen birimlerin kullanılması zorunlu olmuştur. Bu nedenle bizimde kabul edip kullandığımız Uluslararası Birimler Sistemi veya kısaca SI olarak adlandırılan ortak birimler bilim insanlarınca kabul edilerek kullanılmaya başlanmıştır.

ölçmede hata: Ölçme sonuçlarının gerçek değerden farklı olması, ölçmede hata yapıldığı anlamına gelir. Ölçme sonucu ile gerçek değer arasındaki fark ölçmede hata olarak tanımlanır.

Ölçme işleminde hataya neden olabilecek etkenlerden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz.

1. Ölçme yönteminden kaynaklanan hatalar; ölçümü yapılacak büyüklüğün nasıl ölçüleceğine doğru karar verilememesi sonucunda oluşan hatalardır. Örneğin masanın uzunluğunu karış ile ölçmeye kalkarsak yanlış bir yöntem kullamış oluruz.
2. Ölçmeyi yapan kişiden gelen hatalar; bireylerin, ölçme konusu ile ilgili bilgi ve becerilerinin noksan ve farklı oluşundan dolayı, herkes aynı derecede hassas bir ölçme yapamaz. Örneğin; Öğretmen yazılı kağıtlarını okurken, dalğınlığından dolayı 5 puan eksik vermesi .
3. Ölçme aracından gelen hatalar; bir araç ne kadar iyi yapılırsa yapılsın, zamanla hassaslığı bozulabilir veya ölçümü yapılan araç bozuk olabilir. Ölçme yapılacak araç güvenirlilik, geçerlik ve kullanışlılık özelliklerini taşımalıdır .Örneğin;Manav terazisinin hatalı tartması veya bozuk olması.
4. Ölçüm yapılan ortamdan kaynaklanan hatalar; ölçümün yapılacağı ortam ölçme için uygun olmayabilir. Uzunluğunu ölçeceğimiz bir teli sıcak bir ortamda ölçtüğümüzde farklı bir değer, soğuk bir ortamda ölçtüğümüzde ise farklı bir değer buluruz. Örneğin; Örneğin sınıfta sınav varken ,okul dışında çalışma var ve çok ses oluyor. Dikkatimiz dağılıp bildiğimiz soruları yapamayabiliriz.
5. Kaynağı belli olmayan hatalar; kaynağı iyi bilinmeyen, ölçümü yapan kişiye veya ölçme aracına bağlı olan ve ölçme sonuçlarına gelişigüzel yansıyan hatalardır. Bu hatalara tesadüfî hatalar da denir.

Not: Ölçme işlemi yapılırken hatayı azaltmak için ölçümü, özdeş ölçü aletleriyle tekrar yaparak kontrol etmek, aynı ölçüm aracıyla çok kez ölçümü yapmak veya değişik ölçü araçlarıyla ölçümü yapmak mümkündür.

Bilimsel Yöntem Basamakları

1-Bilimsel problem saptanır :Bilimsel çalışma bilim insanının kendine soru sormasıyla başlar. Merak ettiği bir konuda denenebilir bir problem belirleyerek üzerinde çalışmaya başlar

2-Problem ile ilgili veriler toplanır: Problemle ilgili gözlem, araştırma ve inceleme yaparak veriler toplanır

3-Verilere uygun hipotez kurulur : Problemi çözmek için geçici çözüm yolu oluşturulur, Hipotez: Geçici çözüm yolu.

4-Hipoteze dayalı tahminlerde bulunulur.

5-Tahminlerin doğrulanması amacıyla deneyler yapılır.

6-Deney ve gözlemlerin sonuçları hipotezi doğrular ise hipotez geçerlilik kazanır: Hipotezin geniş geçerliliği varsa teori olur. Eğer deney ve gözlem sonuçları hipotezi doğrulamaz ise 3 basamağa geri dönülüp, yeni bir hipotez düşünülür.

Hipotez: Bir problemle ilgili geçici çözüm yoluna denir

Teori: Bir hipotez kısmen doğrulanır ve yeni bulgularla desteklenirse teori haline gelir. Örnekğin: Rölativite teorisi, Atom teorileri

Kanun(Yasa): Bir hipotez hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde doğrulanır ve herkes tarafından kabul edilirse kanun haline gelir. Örneğin: Enerjinin korunumu, kütle çekim yasası

Kanun ve Teori Nedir

Kanun ve teoriyi anlamak için öncelikle hipotezin ne anlama geldiğini bilmemiz gerekir.

Hipotez: Bir problemle ilgili geçici çözüm yoluna denir.

Hipotez bilimsel bir tahmin sayılabilir. Hipotez gözlemler sonucunda karşılaşılan bir soruna önerilen bir cevap veya bir çözüm olabilir. Önerilen hipotezin gerçekliliği, doğruluğu teste tabi tutulur.

Teori : Bir hipotez kısmen doğrulanır ve yeni bulgularla desteklenirse teori haline gelir. Bilimsel bir teori, gözlenen bir doğa olayıyla ilgili olarak yapılan genellemelerin açıklamalarıdır. Bilimsel teorilere birkaç örnek verecek olursak

Kuşlar uçarken yollarını nasıl bulduklarına ait çeşitli teoriler mevcuttur. Bunlardan birisi, kuşların yerin manyetik alanını kullandıklarını ileri sürmektedir. Diğer bir teoriye göre, kuşlar güneş tarafından yönlendirilmektedir. Uzun yol kateden kuşlar ise yıldızlar tarafından yönlendirilmiş olabilirler
Bilimsel teoriye evrenin oluşumuyla ilgili olarak Big Bang (büyük patlama) teorisi de örnek verilebilir.
Atom teorilerini de bilimsel teoriye örnek olarak verebiliriz. Dalton atom teorisi, Thomson atom modeli , Rutherford atom teorisi….
Canlıların oluşumunu açıklamaya çalışan evrim teorisi de , sadece teoriden ibarettir.
Ancak hipotez ve teori mutlak gerçekler değillerdir. Bilimsel bir hipotez veya teori gözlemlere ve deneylere dayanan bir açıklamadır. Fizikte deney yapılarak sonuca ulaşılır. Yapılan deneylerin, çalışmaların kayıtları hassas olarak alınmalı, ölçümler çok dikkatli yapılmalıdır.

Kanun: Bir hipotez hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde doğrulanır ve herkes tarafından kabul edilirse kanun( yasa) haline gelir. Bilimsel yasalar herkes tarafından kabul edilirler. Bilimsel yasalara birkaç örnek verecek olursak

Newton’un hareketle ilgili olan üç temel yasası, Enerjinin Korunumu Yasası, Kepler Kanunları, yansıma ve kırılma kanunları ve kütle çekim yasası verilebilir.
Teoriler ve kanunlar değiştirilebilir. Bunlar sık sık teste tabi tutulurlar. Yeni bir gözlem bir teorinin veya kanunun yanlışlığını ortaya çıkarırsa, teori ya değiştirilir veya ortadan kaldırılır. Örneğin, bir zamanlar bu bir kanundu: Madde ne yaratılabilir ne de yok edilebilir. Yeni gözlemler bu ifadenin doğru olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bazı şartlar altında madde enerjiye dönüşebilir.

Deney ve Gözlem

Temel doğa bilimi olan fizik, evrenin sırlarını maddenin yapısını ve bunların arasındaki etkileşimleri açıklamaya çalışırken başlıca iki metot kullanır. Bunlar gözlem ve deneydir. Bilim insanı öncelikle problemi belirler. Belirlenen problem doğrultusunda çeşitli gözlemler yapar, gözlemlerin ışığında problemin çözümüne yardımcı olacak hipotez önerir,(gözlemlerine göre önerilerde bulunur), bunları teste tabi tutar ve sonuçlar çıkarır. Gözlem bilimsel yöntemin ilk aşamasıdır. Gözlem yoluyla, gerçekler tek tek zihinlerde oluşur. Bu nedenle gözlemin fizikteki yeri büyüktür.

Gözlem; Bir olayı anlamak için, araç gereç kullanarak veya duyu organlarından faydalanarak yapılan incelemeye gözlem denir. Gözlemi iki kısımda inceleyeceğiz

a-) Nitel Gözlem; Ölçme araçları kullanmadan, beş duyu organlarımızı kullanarak yapıtığımız gözleme denir. Nitel gözleme birkaç örnek verecek olursak ;

Hava çok sıcak terliyorum , diyen birisi duyu organlarını kullanarak bu sonuca varmıştır. Benzer örnekler verecek olursak.
Bu kitap çok kalın nasıl bitireyim
Bardaktaki çayın çok sıcak olduğunu söylemek
Ali’nin boyu Ahmet’ten uzun vb örnekler verilebilir.
b-) Nicel Gözlem; Duyu organları ile beraber ölçme araçları kullanarak yapılan gözleme denir. Nicel gözleme örnek verecek olursak;

Bugün hava 26 derece çok sıcak
Bu kitap 814 sayfa nasıl bitireyim
Ali’nin boyu 160 cm ve boyu 150 cm Ahmet’ten uzun.
Nitel gözlem ve nicel gözlemi karşılaştıracak olursak;

Nicel Gözlem:

Objektif (Nesnel)
Kişiden kişiye değişmez
Mutlak ve kesin sonuçlar içerir
Nitel Gözlem:

Subjektif (Öznel)
Kişiden kişiye değişebilir
Kesin sonuçlar içermeyebilir
DENEY

Bilim insanları deneyler yaparak bazı olayları açıklamaya ve kanıtlamaya çalışırlar. Deney yapılırken bazı değişkenlerin belirlenmesi gerekir bunları bir örnekle açıklayalım;

Deneyimiz: Televizyon izleme saatini artırarak ders başarısına etkisini inceliyoruz

Bağımsız değişken: Televizyon izleme saati, Bizim değiştirdiğimizdir ve her zaman bağımlı değişkeni etkiler

Bağımlı değişken: Ders başarısı, Bağımsız değişkenden etkilenir, yani bağımsız değişkene bağlıdır. Adı üstünde bağımlı

Sabit tutulan değişken: Ders çalışma, değişmeyen tüm durumlarda sabit tutulan

Vaktinizi ayırdığınız için teşekkürler, değerli yorumlarınızı bırakmayı unutmayın ve sayfamızı beğenirseniz sevinirim.

Fiziğin Alt Dalları Nelerdir?

– Mekanik ile maddenin nasıl hareket ettiğini ve olaylar karşısında ki davranışlarını;
– Elektrik ve Manyetizma ile parçacıkların taşıdıkları enerjiyi;
– Optik ile ışığın yapısını ve özelliklerini
– Kuantum Fiziği ile parçacıkların parçalanışlarını ve oluşumlarını;
– Atom ve molekül fiziği ile atomu ve molekülü;
– Astrofizik ile astronomiye yardımcı olan fizik terim ve denklemlerini;
– Katıhal fiziği ile katı maddelerin özelliklerini;
– Plazma fiziği ile maddenin dördüncü hâli olan plazma halini;
– Termodinamik ile sıcaklık ve ısı kavramlarını, ısı ile diğer enerjiler arasındaki
dönüşümleri,
– Nükleer fizik ile radyoaktif maddeleri anlamaya çalışıyoruz

Fizik Nedir?

Fizik, madde ile enerji arasındaki etkileşimi inceleyen ve doğada gerçekleşen olaylarla ilgili mantıklı açıklamalar yapan uygulamalı bir bilim dalıdır.

Fizik bilimiyle uğraşan bilim insanlarına fizikçi denir. Fizikçi bilimsel metotlar kullanarak maddenin temel özeliklerini inceler.

Günümüzde fizik sadece fizikçilerin bir uğraş alanı değildir. Fizik; konularıyla uzaktan yakından herkesi ilgilendiren bir bilim dalıdır. Fiziğin konuları arasına, elektron, kuarklar gibi maddelerin yapısını oluşturan en küçük yapı taşlarından, evrendeki yıldızların ve galaksilerin işleyişine varıncaya kadar tüm doğa olaylarını kapsayan geniş bir alana girmektedir.

Bir roketin havalanmasını ve Dünya’ nın çevresinde belli bir yörüngede dönmesini, odanın elektrik düğmesini açtığımızda lambanın yanmasını ve etrafına ışık vermesini fizik bilimi inceler. Yine bulutların çarpıştığında oluşan şimşeğin görülmesini ve çıkardığı sesin duyulmasını, radyoaktif maddelerin etrafına yaydıkları enerji ile birlikte daha birçok konuyu fizikçiler inceler.

28.5.15

Abimin Türbe ziyareti(VİDEO)

Abimle birlikte Beykoz da Yuşa hazretlerini, Üsküdar da Aziz Mahmud Hüdayi hazretlerini ve Fatih de de İsmailağa hazretlerini ziyaret ettik. Mevlam şefaatlarına nayil eylesin...

26.5.15

Hz. Yuşa (Bykoz -Yuşa tepesi)

Ağabeyim, ben ve Ömer Faruk birlikte Yuşa Hazretlerini ziyaret etmek için Beykoz'a gittik(05 Mayıs 2015) Ve Yuşa hazretlerinin hakkında azda olasa biraz bilgi sahibi olduk. Allah ziyaretimizi makbul eyler inşallah....

İsrailoğullarına gönderilen peygamberlerden biri de Yuşa Peygamber dir. Yusuf (a.s) neslinden olup, Hz.Musa'nın çağda şıdır. Hz.Musa'nın Genç Yuşa ile "İki denizin birleştiği yere" kadar yaptıkları tarihi ve gizemli yolculukları ve burada Hızır (a.s) ile buluşmaları Kuran-ı Kerim'de Kehf Suresi'nin 60-65. ayetlerinde anlatılır.
Hz. Yuşa'nın türbesi, Beykoz da Yuşa Tepesinde dir.

Hz. Yuşa türbesi

Hz. Yuşa türbenin önü

Yuşa tepesinden deniz manzara

Yuşa tepesinde bir görüntü

Kubbeli çeşmenin önü

Ömer Faruk'un çektiği poz

Evinde abdest hazırlığında

Buda altın torun

Bir torun daha

Velhasil iyi insanlar(Eşimin ailesi)

Bolaman şirin bir kasaba/İlk görev yerim

Aziz Mahmud Hüdai Hazretleri-Üsküdar

Ağabeyim le birlikte Aziz Mahmud Hazretlerini ziyaret etmek için Üsküdar'a gittik(12 Mayıs 2015) Ve Aziz Mahmud Hüdai Hazretleri hakkında azda olasa biraz bilgi edindik. Allah ziyaretlerimizi makbul, şefaatlarına nayıl eylesin...

1541 yılında Şereflikoçhisar’da doğan Aziz Mahmud Hüdâi Hazretleri, Anadolu’da yetişen büyük velilerden birisi ve aynı zamanda Celvetiye tarıkatının pirlerindendir. 1628 yılında İstanbul’da vefat eden Aziz Mahmud Hüdâi Hazretleri buraya gömülmüştür. Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri'nin şu duası manidardır!
"Yâ Rabbî! Kıyâmete kadar bizim yolumuzda bulunanlar, bizi sevenler ve ömründe bir kerre türbemize gelip rûhumuza Fâtiha okuyanlar bizimdir... Bize mensub olanlar, denizde boğulmasınlar; âhir ömürlerinde fakirlik görmesinler; îmânlarını kurtarmadıkça ölmesinler; öleceklerini bilsinler ve haber versinler ve de ölümleri denizde boğularak olmasın"

Camini önü

Az sonra ikindi ezanı okunacak

Caminin içi

Üsküdar sahil, kız kulesine doğru gidiyoruz

Üsküdar sahil

İsmailağa Cami-Fatih

Ağabeyim le birlikte İsmailağa hazretlerinin türbesini Camisini ziyaret ettik(17 Mayıs 2015) Türbe ve Cami külliyesi hakkında azda olasa biraz bilgi edindik. Mevlam kabul buyurup şefaatine nayıl eylesin...

Şeyh’ül-islam İsmail Efendi tarafından kendi adına ve kendi evi yerine yaptırılmıştır.(1723)
1922 senesine kadar faaliyette olan camii ve medreseden nice âlimler ve salihler yetişmiştir. Cumhuriyet döneminde Şeyhülislamlığın kaldırılması, tekke ve medreselerin kapatılması kanunu ile İsmailağa Camii ve medresesi de kapatılmıştır. medrese bakımsız ve terk edilmiş, daha sonrada ahır olarak kullanılmıştır.

Şeyh Hacı Ali Haydar Efendi hazretlerinin büyük oğlu Şerif efendi bir rüya görür. Gördüğü rüyada Camii Şerifin kurucusu İsmail Efendi’nin kabrinin bulunduğu kabristanlıkdan bir kol uzanır ve İsmailağa camisini göstererek “Ne durursuz! Bu câmiyi niçin tamir etmezsiniz?” der.

Rüya Ali Haydar Efendi hazretlerine anlatılınca kendisi caminin tamir edilmesini ister. Cennet mekân Abdulhamid Hân tarafından kendisine hediye edilen altınları da caminin tamiri için harcar. Bu arada askerliğini yeni bitirmiş olan Mahmut Efendi, Ali Haydar Efendinin emriyle Câmii Şerifte imamlığına başlar(1952)